میلاد مشایخی با اشاره به فعالیت ۹۸۱ مرکز اقامتی ترک اعتیاد تحت نظارت سازمان بهزیستی اظهار کرد: این مراکز از نظر قانونی در چارچوب ماده ۱۵ قانون مبارزه با مواد مخدر فعالیت میکنند و افراد بهصورت داوطلبانه برای دورهای بین ۳۰ تا ۹۰ روز در آنها اقامت دارند.
به گفته وی، از مجموع این مراکز، ۹۲۷ کمپ ویژه آقایان و ۵۴ مرکز ویژه بانوان است. همچنین براساس آمار سال ۱۴۰۴، حدود ۲۶۲ هزار نفر از خدمات سازمان بهزیستی در حوزه درمان اعتیاد استفاده کردهاند.
مشایخی درباره ظرفیت کمپهای ترک اعتیاد نیز گفت: مراکز ماده ۱۵ ظرفیت ثابت و یکسانی ندارند و میزان پذیرش آنها براساس ظرفیت، متراژ و دستورالعملهای مربوط تعیین میشود. از این رو برای اعلام تعداد دقیق افراد حاضر در مراکز اقامتی، به آمار روز نیاز است.
وی افزود: بهزیستی در همین راستا در حال طراحی «سامانه جامع اعتیاد» است تا اطلاعات مراکز و تعداد افراد تحت پوشش بهصورت دقیق و برخط در دسترس قرار گیرد.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ممنوعیت مصرف دارو در کمپها تصریح کرد: توزیع دارو برای افراد دارای اعتیاد در این مراکز به هر شکل ممنوع است و فردی که وارد مراکز اقامتی میانمدت میشود، اجازه مصرف دارو در کمپ را ندارد.
مشایخی ادامه داد: تمام مراکز دارای پزشک هستند و پذیرش و ترخیص افراد نیز با دستور پزشک انجام میشود. چنانچه فردی نیازمند درمان دارویی اعتیاد باشد، پس از تشخیص پزشک به مراکز درمان دارویی تحت نظارت وزارت بهداشت ارجاع خواهد شد.
وی تأکید کرد: اگر پزشک تشخیص دهد فرد باید با متادون یا سایر داروهای درمان اعتیاد تحت درمان قرار گیرد، این درمان باید در مراکز دارویی مربوط و تحت نظارت وزارت بهداشت انجام شود.
معاون سازمان بهزیستی با بیان اینکه رویکرد کمپهای اقامتی «پرهیزمدار» است، گفت: درمان در این مراکز از طریق جلسات بهبودی، گروههای خودیار و کمک افراد دارای تجربه اعتیاد به یکدیگر انجام میشود و مصرف دارو در این مراکز جایی ندارد.
به گفته مشایخی، برنامههای مهارت زندگی، کنترل استرس و خدمات روانشناسمحور نیز در کمپها اجرا میشود و رویکرد این مراکز پزشکمحور نیست. بنابراین در صورت مشاهده مصرف داروهای درمان اعتیاد در کمپ، مرکز تعطیل و با آن بهعنوان متخلف برخورد خواهد شد.
وی درباره نظارت بر فعالیت کمپها نیز اظهار کرد: مراکز ماده ۱۵ از سیستم نظارتی گستردهای برخوردارند. کارشناسان بهزیستی شهرستانها بهصورت ماهانه از این مراکز بازدید میکنند و کارشناسان استانی نیز هر سه تا ۶ ماه یکبار آنها را مورد بررسی قرار میدهند. علاوه بر این، سیستمهای پایش و ارزشیابی نیز بر عملکرد مراکز نظارت دارند.
مشایخی افزود: سال گذشته ۷۲۱۷ بازدید از حدود ۹۰۰ مرکز انجام شد و نحوه برخورد با تخلفات نیز براساس شدت و نوع تخلف متفاوت است؛ از تذکر و اخطار اول و دوم گرفته تا تعطیلی مرکز.
وی تصریح کرد: اگر تخلف شدید باشد و موضوع به جان و سلامت افراد مربوط شود، مرکز همان لحظه از سوی کمیسیون نظارتی ماده ۲۶ سازمان بهزیستی تعطیل خواهد شد. برخی مراکز نیز در گذشته به دلیل تخلفات تعطیل شدهاند و در مواردی موضوع به مسائل قضایی کشیده شده است.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با اشاره به ساختار مدیریتی کمپها گفت: این مراکز دارای مسئول فنی هستند و یک پزشک بهعنوان مسئول فنی کمپ فعالیت میکند. مدیر داخلی نیز که دارای تحصیلات روانشناسی است، مسئولیت درمان در مرکز را بر عهده دارد. همچنین برای پیگیری امور درمانی پس از ترخیص، مددکار در مراکز حضور دارد.
مشایخی درباره اقدامات آموزشی برای کاهش تخلفات نیز گفت: پزشکان، روانشناسان و مدیران داخلی کمپها سالانه حدود ۱۰ تا ۱۲ کارگاه آموزشی در زمینه علم روز درمانهای غیردارویی برگزار میکنند تا دانش و مهارت آنها بهروز شود.
وی در عین حال بر ضرورت تفکیک کمپهای مجاز از مراکز غیرمجاز تأکید کرد و گفت: ۹۵ درصد اتفاقاتی که در کمپها رخ داده و فیلم آنها در رسانهها منتشر شده، مربوط به کمپهای غیرمجاز بوده است.
مشایخی درباره فرآیند صدور مجوز کمپها نیز توضیح داد: پیش از صدور مجوز، مصاحبه، بررسی و مجموعهای از اقدامات قانونی انجام میشود و پس از صدور مجوز نیز نظارت از سوی بهزیستی شهرستان، استان و سازمان بهزیستی کشور ادامه دارد.
وی افزود: پس از سختگیریهای صورتگرفته در صدور مجوز، شرایط نسبت به سالهای گذشته تغییر کرده است. در سالهای ابتدایی ممکن بود افراد بیشتری موفق به دریافت مجوز شوند، اما اکنون ضوابط سختگیرانهتری اعمال میشود.
معاون پیشگیری و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور راهاندازی سامانه جامع اعتیاد را نیز یکی از ابزارهای مهم برای کنترل تخلفات دانست و گفت: هر فردی که در یک مرکز پذیرش میشود باید بلافاصله در سامانه ثبت شود و تمامی خدمات دریافتی از جمله مشاوره، خدمات مددکاری و ویزیت پزشک نیز در آن ثبت خواهد شد.
مشایخی تأکید کرد: دو ابزار اصلی برای جلوگیری از تخلف، دقت در فرآیند صدور مجوز و نظارت دقیق و مستمر است. برای راهاندازی کمپ نیز حضور پزشک و روانشناس، مشخص بودن سیستم درمانی، تأیید استحکام بنا، دریافت تأییدیه بهداشت و تأییدیه آتشنشانی ضروری است.
وی در پایان از رتبهبندی کمپهای ترک اعتیاد در سه سطح یک، دو و سه خبر داد و گفت: مراکز براساس کیفیت و عملکرد، امکانات تغذیهای و وضعیت بهداشتی رتبهبندی شدهاند. تمامی این مراکز مورد تأیید سازمان بهزیستی هستند و تفاوت رتبهها به میزان کیفیت خدمات آنها مربوط میشود؛ رویکردی که به گفته وی میتواند زمینه رقابت سالم میان مراکز را فراهم کند.
نظر شما